نوامبر 2017 - صفحه 2 از 11 - فایر دیزاین




۶ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

  • موضوع و اعضای پنل
  • زمان و مکان برگزاری
  • برگزارکننده
نشست نقش طراحی شهری در مدیریت بحران

اعضای پنل:
دکتر مصطفی بهزادفر
دکتر علیرضا فلاحی
دکتر سولماز حسینیون
دکتر آزاده لک

زمان: سه‌شنبه ۱۴ آذرماه ۱۳۹۶
ساعت برگزار: ۱۵
مکان: بزرگراه نواب (شمال به جنوب)، بلوار بریانک، خیابان دعوتی، موزه هفت چنار، 

انجمن طراحان شهری ایران با همکاری شهرداری منطقه ده تهران

نوشته نشست نقش طراحی شهری در مدیریت بحران اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۶ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

«فردا برای انجام آنچه ما باید مدت‌ها پیش انجام می‌دادیم خیلی دیر است.» فیدل کاسترو

تعهد فیدل کاسترو به آموزش و سلامت به‌عنوان دستاوردهایی فراموش‌نشدنی برای کوبای دوران او باقی‌مانده است. گرچه او به‌عنوان قهرمان ضد امپریالیسم و سرمایه‌داری شناخته‌شده است اما تعهد او به محیط‌زیست و دستاوردهای کوبا در این زمینه کمتر موردتوجه بوده است.

کوبا از معدود کشورهای درحال‌توسعه است که علیرغم همه‌ی موانع ازجمله تحریم‌های آمریکا التزام فراوانی به محیط‌زیست و پایداری از خود نشان داده است.

پیش از آنکه خطر تغییرات اقلیمی کاملاً در مجامع علمی و به‌تبع آن در فهم عمومی جا بیفتد، فیدل از لزوم تغییر ریشه‌ای نحوه‌ی تعامل جوامع با محیط‌زیستشان سخن گفته بود.

فیدل در سخنرانی پرشورش در نشست ۱۹۹۲ سازمان ملل در ریو گفت: «فردا برای انجام آنچه ما باید مدت‌ها پیش انجام می‌دادیم خیلی دیر است. اجازه دهید زندگی انسان عاقلانه‌تر باشد. بیایید یک نظم اقتصادی بین‌المللی عادلانه را مستقر کنیم. بیایید از همه‌ی دانش لازمی که برای یک توسعه‌ی بدون آلودگی لازم است بهره ببریم. بیایید بدهی‌هایی اکولوژیک را بپردازیم نه بدهی‌های خارجی را. اجازه دهید گرسنگی از بین برود نه نوع بشر.»

فیدل در خطابه‌ای معروف تأکید کرد که جوامع مصرفی که «از قدرت‌های کهن استعماری و سیاست‌های استعماری سر برآورده‌اند… مسئول اصلی تخریب محیط‌زیست هستند.»

در سخنرانی سال ۲۰۰۳ در مجمع مبارزه برای بیابان‌زایی و خشک‌سالی سازمان ملل، وی اثرات تخریبی سرمایه‌داری را بیش‌تر توضیح می‌دهد:

«چنین مناسبات اقتصادی و چنین شیوه‌های مصرفی با منابع حیاتی و تجدید ناپذیر و محدود سیاره‌ی ما و با قوانین حاکم بر طبیعت و زندگی ناسازگار است. آن‌ها همچنین با پایه‌ای‌ترین اصول اخلاقی، با فرهنگ و ارزش‌های معنوی‌ای که توسط نوع بشر خلق شده‌اند هم در تعارض‌اند.»

بازجنگل‌کاری

درنتیجه‌ی اجرای برنامه‌ی بازجنگل‌کاری که در سال ۱۹۹۸ آغاز شد، ۳۰.۶ درصد از مساحت جزیره‌ی سرزمین اصلی کوبا از جنگل پوشیده شده است و طبق اعلام اداره‌ی ملی آمار و اطلاعات کوبا این کشور قادر شده است که رشد پایدار جنگل‌های خود را حفظ کند.

بر اساس داده‌های سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد، کوبا دارای بیشترین نسبت اختصاص داده‌شده به کاربری‌های حفاظتی در جنگل‌های خود در میان کشورهای آمریکای لاتین و حوزه‌ی کارائیب است.

استان پینار دل ریو از ۴۷ درصد جنگل و گوانتانامو از ۴۶.۷ درصد جنگل پوشیده شده است. وقتی فیدل انقلاب کوبا را در سال ۱۹۵۹ به پیروزی رساند تنها ۱۴ درصد از مساحت کوبا جنگل بوده است.

استعمار اسپانیا و صنایع نیشکر و الوار خارجی مسئول اصلی نابودی جنگل‌ها در کوبا بوده‌اند. تخمین زده می‌شود پیش از استعمار اسپانیا ۹۰ درصد کوبا را جنگل‌ها پوشانده بودند.

انرژی خورشیدی

کوبا ازآنجاکه از نعمت تابش آفتاب در طول سال بهره‌مند است شروع به سرمایه‌گذاری بیشتر در فناوری خورشیدی کرده و قرار است برنامه‌اش را در سرتاسر کشور گسترش دهد زیرا نه‌تنها آلاینده‌ها را کم می‌کند بلکه موجب صرفه‌جویی مالی نیز می‌شود.

پارک خورشیدی پینار در استان پینار دل ریو در غرب کوبا با استفاده از ۱۲۰۸۰ صفحه‌ی خورشیدی روزانه به‌طور متوسط ۱۳ مگاوات برق به شبکه‌ی سراسری تحویل می‌دهد. در سال اول بهره‌برداری این پارک حدود ۶ گیگاوات برق تولید کرد که اگر قرار بود این مقدار برق در نیروگاه‌های حرارتی تولید شود بیش از نیم میلیون دلار هزینه در برداشت.

بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده قرار است در ۲۸ ناحیه‌ی دیگر استان پینار دل ریو نیروگاه‌های خورشیدی به ظرفیت ۱۰۵۹ گیگاوات ایجاد شود. نیروگاه خورشیدی دیگری در ترونسکو در حال ساخت است که ۲.۷ مگاوات انرژی به شبکه سراسری تحویل خواهد داد.

انقلاب کشاورزی

براثر فشارهای ناشی از تحریم‌های آمریکا در بخش واردات و فروپاشی شوروی در سال ۱۹۹۰، صنعت کشاورزی و اقتصاد کوبا متحمل ضرباتی شد. بعدازآن بود که کوبا تصمیم گرفت نحوه‌ی تولید و توزیع محصولات کشاورزی خود را از اساس متحول کند. بعد از چند سال کوبا موفق شد کشاورزی خود را به کشاورزی ارگانیک و شبه ارگانیک تغییر دهد.

یکی از بخش‌های کلیدی کشاورزی کوبا که در زمان فیدل کاسترو معرفی شد «آگرواکولوژی» بود: مدلی از کشاورزی که در آن از اصول اکولوژیک برای افزایش پایداری و کاهش وابستگی به مواد شیمیایی استفاده می‌شود. این مدل نه‌تنها باعث عمل‌آوری دامنه‌ی وسیع‌تری از محصولات کشاورزی در مقایسه با مدل صنعتی که به‌منظور صادرات به سایر کشورهاست، می‌شود بلکه موجب افزایش حاکمیت غذایی و خودکفایی و کاهش ردپای کربن کوبا نیز هست.

پروفسور «راج پاتل» متخصص امنیت غذایی دراین‌باره به «تله سور» می‌گوید: «دانشمندان در کوبا مستقیماً در قبال کشاورزان مسئولیت دارند و با کشاورزان نه به‌عنوان عوام‌الناس جاهل بلکه به‌عنوان شریکانی خلاق و باتجربه‌ی عملی برخورد می‌شود. جنبه‌ی نبوغ آمیز تجربه‌ی کوبا در این است که قدرت، دانش و تخصص را دموکراتیک کرده است.»

فیدل مجموعه اقداماتی انجام داد که طی آن‌ها علاوه بر ایجاد شغل‌های بیشتر در صنعت به رشد تولید محلی و افزایش قدرت دهقانان در مزارع تعاونی منجر شد.

کوبا در زمان حیات فیدل در کشاورزی شهری هم پیشگام شد. تنها در هاوانا بیش از ۸۷ هزار هکتار به کشاورزی شهری اختصاص داده‌شده که شامل تولید محصولات غذایی، دام‌پروری و جنگل‌داری می‌شود. در سال ۲۰۰۵ مزارع شهری هاوانا ۲۷۲ تن صیفی‌جات تولید کردند.

حفاظت از محیط‌زیست

بعد از ۱۹۹۲ دولت کوبا برنامه‌ی مدیریت سفت‌وسختی برای حفاظت از محیط‌زیست این کشور به اجرا گذاشت که یکی از اولین‌ها در جهان به شمار می‌رود.

طبق هدف‌گذاری دولت کوبا ۱۰۴ ناحیه‌ی دریایی را برای محافظت در نظر گرفته است. هرگونه توسعه‌ی جدید باید بر اساس ارزیابی‌های سخت‌گیرانه‌ی محیط‌زیستی قرار بگیرد.

کوبا به چندین معاهده‌ی بین‌المللی محیط‌زیستی مهم پیوسته و در زمان فیدل دست به تغییر برخی قوانین ازجمله قانون اساسی این کشور به‌منظور حفاظت بهتر از محیط‌زیست زد. چندین نهاد شکل گرفتند تا تخت نظر فیدل درزمینه‌ی پایش، پژوهش و حفاظت از محیط‌زیست فعالیت کنند.

جنیفر گبلاین از دانشگاه بین‌المللی فلوریدا به نشنال جغرافی گفته است: «من فکر می‌کنم دولت کوبا شایسته‌ی دریافت اعتبار بسیار زیادی درزمینه‌ی حفاظت از زیستگاه‌های گیاهی و جانوری است.»

فضاهای ناتمام: مدارس هنری فراموش شده‌ی کوبا

 

منبع: تله‌سور

نوشته میراث ماندگار فیدل کاسترو اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۵ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

از حدود ٣٠ سال پیش تاکنون، درآمدزایی از زمین بین ارگان‌ها و سازمان‌های دولتی رواج پیدا کرد؛ اقدامی که باعث افزایش شدید قیمت زمین و از دسترس خارج‌شدن آن برای قشر کم‌درآمد شد و در نهایت به گسترش حاشیه‌نشینی در کشور دامن زد. فردین یزدانی، مدیر علمی طرح جامع مسکن کشور، در گفت‌وگو با «شرق» با انتقاد از سیاست شکست‌خورده زمین در کشور، به دولت انتقاد می‌کند و می‌گوید: «عین انتقادی که وزارت راه‌و‌شهرسازی به شهرداری می‌کند، به خودش هم وارد است. درآمد شرکت شهرهای جدید و سازمان زمین و مسکن، همه وابسته به فروش زمین است. زمانی‌که به ‌صورت هزینه-درآمد منابع ملی را اداره می‌کنید، طبیعی است عین همان مشکلاتی که برای شهرداری پیش می‌آید، برای وزارت مسکن هم اتفاق می‌افتد». به گفته او، اکنون بسیاری از دستگاه‌های دولتی و حاکمیتی درآمدهای حاصل از زمین دارند که همین امر منجر به قفل‌شدگی زمین و مسکن در کشور شده است. با‌این‌حال، او این اراده را در دولت نمی‌بیند که بتواند با این مسئله مقابله کند: «در جنم دولت نمی‌بینم که این کارها را بکند (قطع درآمد شهرداری‌ها و نهادهای دولتی از زمین)». او می‌گوید برخورد با این مسئله تنها با تصمیم‌گیری در سطح بالای نظام امکان‌پذیر است؛ زیرا کسی حاضر نیست از چنین درآمدی بگذرد. یزدانی همچنین نسبت به گسترش حاشیه‌نشینی در کشور هشدار می‌دهد و می‌گوید: «بر اساس برآوردها اکنون ١٩ تا ٢٠ میلیون نفر حاشیه‌نشین در کشور وجود دارند که این رقم تا افق ١۴٠٠ و پایان برنامه ششم توسعه، به حداقل ٢٣ میلیون نفر افزایش خواهد یافت».   

چندی‌پیش چهار طرح دولت برای رفع مشکل جامعه بدمسکن اعلام شد؛ تقویت توان خرید متقاضیان، نوسازی بافت‌های فرسوده و بهسازی سکونتگاه‌های غیررسمی و حاشیه‌ای، اجرای مسکن اجتماعی و تأمین مسکن خانه‌اولی‌ها. این طرح‌ها چقدر می‌توانند کارایی داشته باشند؟
نمی‌شود گفت طرح. طبقه‌بندی کرده‌اند که در چند جا مسئله داریم. این‌طور بگوییم معقول‌تر است. در بخش مسکن گروه‌های کم‌درآمد و فقرا که بدون کمک مستقیم دولت قادر نیستند سرپناه مناسب داشته باشند. برای این افراد باید مسکن اجتماعی در نظر گرفت. طرحی که برای این زمینه داده‌اند، شامل یک‌سری برنامه‌های عملیاتی است. یکی مسکنی است که در بافت‌های مسئله‌دار وجود دارد، اعم از سکونتگاه غیررسمی و بافت فرسوده که نیاز به نوسازی یا بهسازی دارند. اینها هم طرح‌ها و برنامه‌های خاص خود را نیاز دارد که باید اجرا کنند. مورد دیگر مسکن گروه‌های متوسط است که قبلا به دلیل مشکلاتی که در نظام تأمین مالی بود قادر نبودند نیاز خودشان را از بازار مرتفع کنند. به این افراد هم ابزارهای تأمین مالی اعم از وام‌های مختلف در قالب طرح‌های متفاوت ارائه دادند؛ طرح زوج‌های خانه‌اولی تا مسکن‌اولی و وام‌های مسکن، استفاده از اوراق سپرده. واقعیت این است که تنها اقدام دولت در زمینه مسکن، تأمین مسکن گروه‌های متوسط است و در زمینه تأمین مالی و استفاده از ابزارهای مالی اقدامات نسبتا قابل‌توجهی انجام داده که وام‌های مسکن از ٢٠ تا ٣٠‌ میلیون به ١۶٠، ١٨٠‌ میلیون تومان رسیده. اینها به گروه‌هایی از طبقات متوسط که توان کافی ندارند مسکنشان را از بازار تأمین کنند، کمک می‌کند. به نظر از لحاظ اجرائی و نه گفتاری و نرم‌افزاری، تنها تأمین مسکن گروه‌های متوسط از نظام بازار امکان‌پذیر است با استفاده از ابزارهای مالی دولت شرایط آن را فراهم کرده است. اما دولت نتوانسته برای اقشار کم‌درآمد در مقوله مسکن اجتماعی تاکنون کاری انجام دهد، هرچند مصوبه آن وجود دارد، اما تاکنون هیچ اقدام عملیاتی مشخصی صورت نگرفته است.
   به چه دلیل؟
به بهانه‌های مختلف اعم از تأمین بودجه. در بافت‌های فرسوده زیاد گفته شده، اما اقدام عملیاتی متأسفانه با وجود اینکه مصوبه‌ای هم داشتند که ٣٠٠ هزار وام در این حوزه بپردازند، صورت نگرفته است.
   یعنی هنوز هیچ وامی نداده‌اند؟
حدود٣٠ هزار مورد در دو، ‌سه سال که بود و نبودش فرق چندانی ندارد. در زمینه سکونتگاه‌های غیررسمی یا ارتقا و بهسازی مسکن ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی که جزء فقیرترین اقشار هستند، متأسفانه اقدام در حد صفر است. باید از دولت پرسید چرا در حالی که سه، چهار سال است صورت‌مسئله طرح می‌کنید، خبری از راه‌حل نیست، درحالی‌که راه‌حل‌ها تا حدی مطرح شده.
   راه‌حل‌ها مورد پذیرش نیست؟
بخشی به مشکلات مالی برمی‌گردد. به هر حال یارانه نیاز دارد. دولت یارانه تخصیص نداده چون مشکل مالی دارد. مشکل مالی هم این نیست که بودجه نداشته باشد. در کیک تقسیم بودجه به نظر می‌رسد در رویکرد کلان این گروه‌ها خیلی جایی ندارند. با وجود اینکه مسائل و دردهایشان زیاد گفته می‌شود.
   به نظرتان دیدگاه بالادستی وجود دارد که این بخش را در بودجه دخیل نمی‌داند؟
واقعیت این است که بودجه سیاسی بسته می‌شود. اگر بخواهید به مسکن اجتماعی و مواردی از این دست بودجه اختصاص دهید، باید از مخارج دیگری چه سیاسی یا نظامی و …، بکاهید. مصلحتی که آقایان تشخیص می‌دهند این است که از آنها نمی‌شود کم کرد. در مورد درست و غلط‌ بودنش قضاوتی ندارم. اما اگر به جایی بخواهید بودجه تخصیص دهید، باید از بودجه جای دیگر کم کنید. چون توان مالی دولت محدود است و باید با صرفه‌جویی بیشتر کار کند. مشکلات تخصیص یارانه اساسی است. بخش دیگر اینکه در سکونتگاه‌های غیررسمی یک‌سری نهادها باید با هم هم‌افزایی داشته باشند. با وجود کمی بودجه، شاید هم‌افزایی منابع مالی بتواند همان اندک بودجه‌ای که صرف می‌شود را اثربخش‌تر کند. مثلا وزارت مسکن با سازمان‌های رفاه اجتماعی باید برنامه‌های هم‌افزایی داشته باشند که بتوانند برنامه‌های یکپارچه فقرزدایی اجرا کنند.
   تا به حال چنین اتفاقی افتاده؟
با وجود شعارهای انتخاباتی هیچ استراتژی‌ای برای فقرزدایی نداریم. این وعده‌ که من فقر را از بین می‌برم وعده خوبی است اما مشخص نیست چطور. سیاست اجتماعی عام در ایران تدوین نشده که وزارت رفاه متولی‌اش است و وزارت مسکن هم در قسمت مسکن باید مشارکت فعال داشته باشد. در بخش مسکن اجتماعی، دو قسمت بافت‌های مسئله‌دار و مسکن اجتماعی هم‌پوشانی دارند و بخش زیادی از گروه‌های فقیر هم در همان محدوده هستند. زیاد گفته شده که بازآفرینی شهری کنیم، ٢٠ میلیون بدمسکن داریم ولی اقدام عملی انجام نشده. شاید در چارچوب شورای ‌عالی رفاه اگر برود، مفیدتر باشد اما چنین نشده است.
   اما نادیده‌گرفتن این مسائل می‌تواند ابعاد دیگری داشته باشد. مسئولان نسبت به این موضوع آگاهی ندارند؟
متأسفانه مشابه اتفاقی که در سال ٧٢ در مشهد رخ داد، در اراک هم رخ داد و پس از آن سر مسئله آب در اسلامشهر شاهد درگیری بودیم. مسئولان بیش از اینها باید به این مسئله توجه کنند. در زمان دولت اصلاحات، برنامه‌هایی شروع شد که این بخش از جامعه را سامان‌بخشی کنند. حتی نهادهای بین‌المللی هم به کمک آمدند. دولت از بانک جهانی وام گرفت و بهسازی شهری در سکونتگاه غیررسمی را آغاز کرد. این اقدامات در زمان دولت احمدی‌نژاد تقریبا به نوعی متوقف شد. در دولت آقای روحانی استراتژی و برنامه پیاده شد، اما حداقل در بحث بهسازی مسکن به منصه ظهور نرسید.
   اکنون وضعیت حاشیه‌نشینی چقدر حادتر شده؟
طبق برآوردها، سال ٩٢، ساکنان سکونتگاه‌های غیررسمی بین ١٠ تا ١١ میلیون نفر بودند. حجم فقر مسکن ٣٣ درصد جامعه شهری بود، یعنی ١۶ میلیون نفر. با حساب سرانگشتی تا ٩۴ حساب کردیم، نرخ فقر از ٣٠ درصد به ٢٨ درصد رسیده و کمی بهتر شده اما هنوز هم به این معناست که حدودا سالی ۶٠٠‌ هزار نفر به جمعیت فقرا اضافه شده است. اگر دولت هیچ اقدامی صورت ندهد، اگر با فرض خوش‌بینانه بگوییم ١١ میلیون حاشیه‌نشین داریم، بحران آب، حاشیه‌نشین‌های شهرهای بزرگ را در آینده بیشتر خواهد کرد و اگر روندهای اقتصادی حاکم مثل چند سال گذشته باشد، به جرئت می‌توانم بگویم در ١۴٠٠ در پایان برنامه ششم، تعداد حاشیه‌نشین‌ها و سکونتگاه‌های غیررسمی که اکنون حدود ١٩ تا ٢٠  میلیون نفر هستند، حداقل سه تا چهار‌ میلیون نفر افزایش خواهد یافت و به ٢٣  میلیون نفر خواهد رسید.
   دولت تلاش می‌کند رشد اقتصادی را افزایش دهد. با رشد اقتصادی و ایجاد شغل، نمی‌توان به کاهش این روند امید داشت؟
توان اقتصادی وجود ندارد. مگر اینکه رشد اقتصادی مشعشعی در این چند سال پیدا کنیم. به‌هرحال اگر رشد اقتصادی هم افزایش داشته باشد، باید متکی بر انتشار رشد بین گروه‌های مختلف درآمدی به‌خصوص گروه‌های کم‌درآمد باشد؛ یعنی بهره‌مندی آنها و به‌عبارت دیگر سهم نیروی کار از درآمد ایجادشده، برخلاف روندهایی که در ١٠، ١۵ سال گذشته اتفاق افتاده، بالا برود. بنابراین مسئله حاشیه‌نشینی کماکان مسئله‌مان خواهد بود. در بهترین حالت از این مقدار کمتر نخواهد شد، اگر دولت هزینه نکند، وضعیت سکونتی اینها بهبود نخواهد یافت و در حالت واقع‌بینانه با روند فزاینده مواجه خواهیم بود چراکه دولت در زمینه مسکن تنها کاری که کرده، این بود که روی ابزارهای مالی کار کرده است. متأسفانه همه چیز را از دید مالی دیده و آن را به‌عنوان کلید جادو مطرح کرده، درحالی‌که در دنیا ثابت شده ابزارهای مالی برای گروه‌های کم‌درآمد که بخش عمده‌ای از اقشار جامعه را تشکیل می‌دهند (حداقل ٣٢ درصد جامعه دچار فقر مسکن هستند) جوابگو نخواهد بود و تنها برای گروه‌های متوسط کارایی خواهد داشت. باید روی سیاست زمین کار شود که نشده، مسکن اجتماعی هم ضرورت دارد اجرائی شود که هنوز خبری از آن نیست.
   اکنون حدود ١٣ تا ١۴  میلیون نفر جمعیت کارگر در کشور است که قدرت خرید پایینی هم دارند. می‌خواهم بدانم جامعه کارگری با حاشیه‌نشینان و افراد بدمسکن تا چه اندازه هم‌پوشانی دارند؟
صددرصد بخش مهمی از بدمسکن‌ها و حاشیه‌نشینان از جامعه کارگری هستند. ایران جزء معدود کشورهایی است که حداقل دستمزدش زیر خط فقر است. اگر سازمان تأمین اجتماعی برای ١۴ میلیون جامعه کارگری زیر پوشش حق بیمه پرداخت کند، از این میزان به جرئت می‌شود گفت ٢٠ تا ٢۵ درصد زیر خط فقر هستند و با توجه به اینکه بخش مهمی از فقرا در سکونتگاه‌های غیررسمی هستند، صددرصد جزء جامعه کارگری هم هستند.
   فارغ از جامعه کارگری که تحت حمایت سازمان تأمین اجتماعی هستند، اکنون با اشتغال غیررسمی و همچنین جمعیت بی‌کار روبه‌رو هستیم. چه حجمی از حاشیه‌نشینان به این بخش تعلق دارند؟
اقشاری که در بخش غیررسمی اقتصاد هستند، بخش قابل‌توجهی از آنها در بین حاشیه‌نشینان حضور دارند. علاوه بر این، حدود سه، چهار میلیون نفر هستند که حتی تحت پوشش صندوق بازنشستگی و مستمر کمیته امداد و بهزیستی هم نیستند. در سال ٩٢ در طرح جامع مسکن دو‌میلیون‌و ۵٠٠‌ هزار خانوار مستأجر کم‌درآمد داشتیم که جزء چهار دهک اول درآمدی بودند. از این میزان یک‌ میلیون تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی بودند. یعنی جزء جامعه کارگری. تعداد دیگر هم تحت پوشش کمیته امداد بودند. اکنون در سال ٩۴ این میزان به حدود سه‌‌میلیون‌و صد خانوار رسیده است که از این میزان حدود ۴٠  درصد (یک‌میلیون‌و ٣٠٠‌ هزار نفر) مستأجر کم‌درآمد تحت پوشش سازمان تأمین اجتماعی و جامعه کارگری هستند.
   کدام استان‌ها در ایران بیشترین میزان حاشیه‌نشینی را دارند؟
سیستان‌وبلوچستان، کردستان، خوزستان، ایلام و خراسان جنوبی که همه هم استان‌های حاشیه‌ای هستند از لحاظ درصد فقر، وضعیت نامناسب‌تری دارند. استان‌های میانه‌تر مثل آذربایجان غربی (آذربایجان شرقی‌ و اردبیل وضعیت بهتری دارند) یزد و اصفهان هم وضعیت خوبی ندارند. بخشی به این خاطر است که در این مناطق، پتانسیل رشد اقتصادی خیلی کم است.
   آیا نهادها و گروه‌ها در گسترش حاشیه‌نشینی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم دخیل هستند؟
به نظر نمی‌آید نهادها خیلی در توسعه حاشیه‌نشینی دخیل باشند. حاشیه‌نشینی و اسکان غیررسمی یعنی مراجعه به بازار غیررسمی زمین. دولت، سیاست زمینی داشته که براساس ضوابط قانون زمین شهری بعد از انقلاب، توزیع زمین می‌کرده است. دولت از دهه ٧٠، شهرهای جدید را به خاطر تأمین مسکن احداث کرده است. منتها از یک ‌طرف استانداردها برای آماده‌سازی و زیرساخت‌ها به‌قدری در سطح بالایی تعریف شده که زمین گران درمی‌آید. بنابراین خانوار کم‌درآمد نمی‌تواند آنجا سکونت کند. می‌خواهد در تهران کار کند و در گوشه‌ای جایی برای خودش  پیدا می‌کند. 
   از چه زمانی این اتفاق افتاده؟
اگر روند را بخواهیم بگوییم، شکست زمین از بعد از انقلاب رخ داده. قبل از انقلاب هم بوده اما بعد از انقلاب با مهاجرت به شهرها تشدید شده. از ‌طرف دیگر نظام مدیریت زمین هم نظام کاملا به‌هم‌ریخته‌ای است. همان شهرهای جدید که مثال می‌زنم به صورت شرکتی اداره می‌شوند، یعنی درآمدش حاصل از فروش زمین است. بنابراین طبیعی است مدیری که رأس شرکت شهر جدید قرار می‌گیرد، علاقه‌مند نیست قیمت زمین کم شود. عین انتقادی که وزارت راه و شهرسازی به شهرداری می‌کند به خودش هم وارد است. درآمد شرکت شهرهای جدید و سازمان زمین و مسکن، همه وابسته به فروش زمین است. زمانی‌ که به‌صورت هزینه‌-درآمد منابع ملی را اداره می‌کنید، طبیعی است عین همان مشکلاتی که برای شهرداری پیش می‌آید، برای وزارت مسکن هم اتفاق می‌افتد. یک طرف سیاست دولت بود، یک ‌طرف کاری که سنگ بنایش را آقای کرباسچی گذاشت که شهرداری‌ها را با فروش تراکم و بازی با درآمد حاصل از زمین، خودکفا کند. این اقدام، باعث شد قیمت زمین در دهه ٧٠ در شهرها به شدت بالا برود. درست است آقای قالیباف این سیاست را به اوج رساند، اما سنگ بنای این کار از آن زمان بود و قیمت زمین را هم‌زمان بالا برد. با وابستگی درآمد شهرداری به زمین، شهرداری به‌عنوان بازیگر انحصاری در داخل محدوده شهرها بازی‌اش را انجام داد. از آن طرف هم در دولت بخش زیادی از درآمد نهادهای دولتی وابسته به فروش زمین شد. مثل شهرهای جدید و سازمان ملی زمین و مسکن. آنها هم تمایل به افزایش قیمت زمین داشتند. مجموع اینها به اضافه ضوابط و استانداردهای زیرساختی که در حد توان‌پذیری گروه‌های کم‌درآمد اعم از حداقل تفکیک در نظام شهرسازی نبود، وقتی این امکانات به جیب متقاضی وابسته شد و بخشی از متقاضیان، آن پول را نداشتند، در سکونتگاه غیررسمی مشکلشان را حل کردند. اسلامشهر، نسیم‌شهر و اکبرآباد در حاشیه تهران، یک روز سکونتگاه غیررسمی بودند و اکنون رسمی شده‌اند و به تدریج تبدیل به شهر شدند. هیچ‌کدام برنامه‌ریزی‌شده نبودند. همان زمانی‌که دولت با قانون زمین شهری و… انواع و اقسام زمین‌ها را توزیع می‌کرد، سه برابرش در محدوده استان تهران و البرز، جمعیت سکونتگاه‌های غیررسمی ایجاد شد. این یعنی شکست سیاست‌ زمین. بنابراین نمی‌شود این اتفاقات را گردن نهادی انداخت. ممکن است نهادی در جایی مقصر باشد، اما کلیت نظام اداره زمین به‌خصوص از دهه ٧٠ به بعد مشکل دارد.
   راهکاری برای اصلاح این شکست وجود ندارد؟
آقای نجفی (شهردار) در نظر دارد تراکم را قطع کند ولی بعید می‌دانم دوستانی که به شورای شهر آمده‌اند بتوانند این کار را انجام دهند. نیروی سرمایه‌داری و مستغلاتی آن‌قدر قوی شده که کار خودش را می‌کند.
   یعنی زورشان نمی‌رسد؟
خیر. مگر اینکه مجموعه مدیران کشور بخواهند این کار را انجام دهند. اگر کل مجموعه از رأس تا ذیل، درآمد شهرداری‌ها، دهداری‌ها و نهادهای دولتی از زمین را قطع کنند، زیرا بزرگ‌ترین مخل بازار زمین همین است، مشکل تا حدودی حل می‌شود. این هم دست یک وزیر نیست. دولت برای نمونه در شهر تهران می‌تواند این کار را در چهار سال گام به گام پیش ببرد.
   به نظرتان آن کار را انجام می‌دهند؟
خیر. در جنم دولت نمی‌بینم که این کارها را بکند. بعید می‌دانم. چون تهور و شجاعت اجرائی را در دولت نمی‌بینم. حداقلش این است که اگر این کار را نمی‌کند، نظام مالیات بر زمین را وضع کند. روی زمین هیچ مالیاتی نداریم. دوم نظام و سامانه املاک و مستغلات را راه بیندازد. یعنی تمام اموال اعم از زمین و ساختمان را در یک بانک اطلاعاتی که مالکانش مشخص باشند، فعل و انفعالات مشخص باشند، جمع‌آوری کنیم. حداقل در محدوده مجموعه‌های شهری می‌شود این کارها را انجام داد و یک نوع شفاف‌سازی کرد. با این کار می‌توان هزینه‌های رانت‌جویی را کمی بالا برد. کار دیگر این است که شاید باز هم محافظه‌کارانه‌تر، برای مجموعه‌های شهری و کلان‌شهرهای کشور مثل اصفهان، شیراز، مشهد، تبریز، اهواز و تهران طرح‌های کالبدی تهیه شود و در داخل این طرح‌ها، زمین‌های مستعد برای احداث شهرک‌های مسکونی طراحی شود و دولت به جای اینکه خودش متولی آن شود، شبکه حمل‌ونقلی را برای آنها فراهم کند. شبکه حمل‌ونقلی سریع و ارزان را فراهم کند و به نوعی مکانیسم و سازوکار بخش خصوصی را ارزیابی کند. به نوعی نظام برنامه‌ریزی شهری را دگرگون کنیم و از داخل محدوده‌های شهر در سطح مناطق شهری برنامه‌ریزی کنیم. در کنار آن، مدیریت مناطق شهری هم لازم است یکپارچه شود. به نظر می‌آید وزارتخانه بر این قسمت تأکید دارد. راه‌حلی که شاید ایده‌آل باشد، این است که کل نظام درآمدی که وابسته به زمین است، برچیده شود. اکنون در روستاها تخریب اراضی و باغات کشاورزی را شاهد هستیم چون درآمد دهداری‌ها از قبل صدور پروانه است و همین‌طور تخریب‌کردن را تشویق می‌کنند. یعنی کلا یک شبکه رانت‌جویی زمین از سوی دستگاه‌های بخش عمومی ایجاد شده است. دستگاه‌های دولتی به‌جای اینکه کار حاکمیتی کنند، بنگاه‌داری زمین می‌کنند. اینها نیازمند اراده سیاسی است. راه‌حل فنی مشخص است. درحال‌حاضر، همه روی زمین بازی می‌کنند.
   همه دستگاه‌ها؟
خیلی از دستگاه‌های دولتی زمین دارند و ساخت‌وساز می‌کنند. زمان هاشمی‌رفسنجانی، مصوبه‌ای بود که شورای‌عالی شهرسازی می‌گفت پادگان‌ها باید به خارج از شهر منتقل شوند که از آن اراضی استفاده بهینه شود و خیلی از پادگان‌ها تمایل داشتند زمین‌ها را به پرسنلشان بدهند که ساخت‌وساز شود. هر دستگاهی اکنون متولی پرسنلش شده است، بنابراین هر دستگاهی دنبال زمین است. درحالی‌که باید بانک زمین باشد که تصمیم بگیرد. بانک زمین بر اساس قانون زمین شهری، سازمان ملی زمین و مسکن است که همه زمین‌های دولتی باید به آن منتقل شوند. از اینها بگذریم، مناطق آزاد که ربطی به کسی ندارد، درآمدشان وابسته به فروش زمین است. نتیجه این می‌شود که در کیش حدود ۶٠ درصد واحدهای مسکونی که ساخته شده است، خالی است و هیچ استفاده‌ای حتی تفریحی هم از آنها نمی‌شود. در نتیجه مدلی درست شده که همه در عرصه املاک و مستغلات بازیگر هستند. این رویکرد، بازار مسکن را به این وضعیت درآورده است. همین‌طور مکش منابع مالی از بخش‌های دیگر، اقتصاد را در زمین می‌خواباند و فرایند انباشت سرمایه که رشد اقتصادی کشور را باید محقق کند، به‌عنوان مانع توسعه مطرح می‌شود.
   با این اوصاف خروج از رکود مسکن ممکن نیست؟
ممکن هست، اما اگر انتظار داشته باشید به رونق سال ٨۶ یا ٩١ یا ٨٢ یا ٧۵ برگردیم، انتظار بیهوده‌ای است.

 

منبع: روزنامه‌ی شرق

نوشته بازی دولتی‌ها با زمین: شکست سیاست زمین در ایران در گفت‌وگو با فردین یزدانی مدیر علمی طرح جامع مسکن اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۵ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

نویسنده: جکیه کریون| نویسنده و ستون‌نگار هنر و معماری در thoughtco.com
مترجم: علی آتشی 


کاس گیلبرت[۱]، معمار شهیر آمریکایی در ۲۴ نوامبر ۱۸۵۹ در شهر زینسویل[۲]، ایالت اوهایو، به دنیا آمد. مردم ایالات متحده گیلبرت را بیشتر به خاطر طراحی نئوکلاسیک و عظیم ساختمان دادگاه عالی ایالات متحده واقع در واشینگتن دی.سی می‌شناسند. دیگر اثر ماندگار گیلبرت ساختمان وولورث[۳] واقع در منهتن نیویورک است، که تاریخ ساخت آن به سال ۱۹۱۳ باز می‌گردد. سالم ماندن این ساختمان در حملات تروریستی یازده سپتامبر دوباره توجه عموم را به این اثر جلب کرد. تنها این دو ساختمان، یعنی ساختمان دادگاه عالی ایالات متحده و ساختمان وولورث، باعث می‌شوند تا کاس گیلبرت به عنوان یکی از مهم‌ترین شخصیت‌های تاریخ معماری ایالات متحده شناخته شود.

نام کاس گیلبرت، با وجود تاثیرات فراوانی که بر روند پیشرفت معماری ایالات متحده داشته است، امروزه کمتر به گوش می‌خورد. گیلبرت سبک‌های تاریخی و سنتی معماری را در دانشگاه ام.آی.تی[۴] فرا گرفت و پس از فارغ‌التحصیلی در سال ۱۸۷۹، دوران کارآموزی‌اش را در شرکت بزرگ «مک‌کیم، مید و وایت[۵]» و تحت نظر استنفورد وایت[۶] گذراند. سبک معماری کاس گیلبرت شخصی و منحصر به فرد است و میراثی است که از او به یادگار مانده است.

نبوغ و استعداد گیلبرت در ترکیب سبک‌های طراحی داخلی مدرن و تکنولوژی روز در آن زمان، با سبک‌های طراحی ظاهر و نمای تاریخی مثال زدنی است. برای مثال، گیلبرت معماری گوتیک ساختمان وولورث (که در ۱۹۱۳ بلندترین ساختمان جهان محسوب می‌شد) را با یک استخر سرپوشیده در داخل ساختمان همراه کرده است. گیلبرت ساختمان‌های زیادی را، از جمله ساختمان کنگره[۷] ایالت‌های مینسوتا، ویرجینیای غربی، و ارکانساس، با بهره‌گیری از همین شیوه ترکیب روش‌ها و تکنولوژی مدرن با طرح‌ها و ایده‌های تاریخی طراحی کرد و معماری نئوکلاسیک را در دل ایالات متحده گسترش داد.

در پروژه‌ی ساخت پل جورج واشنگتن[۸] که با عبور از فراز رودخانه هادسون[۹]، نیوجرزی را به نیویورک سیتی متصل می‌کند، کاس گیلبرت به عنوان معمار مشاور حضور داشت.

یکی از عوامل اصلی موفقیت گیلبرت در معماری، توانایی او در مذاکره و توافق بود که از او تاجری ماهر برساخته بود. گیلبرت در کتاب «آفرینش افق: سبک معماری کاس گیلبرت[۱۰]» به خوبی روحیات مردی را به نمایش می‌گذارد که زندگی‌اش را در جهت ایجاد تعادل مابین تجارت و معماری صرف کرده‌است.

چهار محقق طی مقالاتی آثار مهم، طراحی‌ها، نقاشی‌های آبرنگ و فعالیت‌های مهم گیلبرت به عنوان یک مهندس شهرسازی را تجزیه و تحلیل کرده‌اند. با مطالعه این مقالات خواننده می‌توانند با روند خلق آثار خلاقانه و جدید گیلبرت، مناقشات و علائق او بیشتر آشنا شوند. برای مثال:

  • در طراحی اولیه ساختمان برادوی-چمبرز[۱۱]، گیلبرت قصد داشته تا فقط در طبقات مضرب ۳، توالت زنانه طراحی کند.
  • وقتی گیلبرت پیشنهاد استفاده از سنگ‌های محلی در ساخت کنگره ایالتی مینسوتا را رد کرد، میان وی و کارفرما اختلافات فاحشی به وجود آمد.
  • گیلبرت دوست داشته است تا بر روی پل جرج واشنگتن چند مجسمه، فواره و ساختمان گرانیتی نیز ساخته شود.
  • گیلبرت باور داشته است که استفاده از سفال ترا-کوتای[۱۲] رنگی در طراحی آسمان خراش ضروری است.

آثار برجسته کاس گیلبرت

  • ۱۹۰۰ – ساختمان برادوی-چمبرز – نیویورک، نیویورک
  • ۱۹۰۲ – دادگاه عالی ایسکس کانتی[۱۳] – نیوارک[۱۴]، نیوجرزی
  • ۱۹۰۴ – ساختمان هنر و سالن جشنواره – سنت لوییز، میسوری
  • ۱۹۰۵ – کنگره ایالتی مینسوتا – سنت پاول، مینسوتا
  • ۱۹۰۷ – خانه سفارشی ایالات متحده[۱۵] – نیویورک، نیویورک
  • ۱۹۱۳ – ساختمان کمپانی وولورث – نیویورک، نیویورک

  • ۱۹۱۵ – کنگره ایالتی ارکانساس – لیتل راک، ارکانسانس
  • ۱۹۱۷ – موزه هنر، یادبود الن، واقع در دانشگاه اوبرلین – اوبرلین، اوهایو
  • ۱۹۲۱ – کتابخانه عمومی دیترویت – دیترویت، میشیگان

  • ۱۹۲۶ – برنامه‌ریزی پل جورج واشنگتن – نیویورک، نیویورک
  • ۱۹۲۸ – ساختمان بیمه زندگی نیویورک – نیویورک، نیویورک

  • ۱۹۳۲ – ساختمان کنگره ایالتی ویرجینیای غربی – شارلستون، ویرجینیای غربی

  • ۱۹۳۵ – ساختمان دادگاه عالی ایالات متحده – واشینگتن، دی.سی.

نقل قول‌هایی از کاس گیلبرت

  • «وقتی سرت با کسب و کار گرم می‌شود هیچوقت فراموش نکن که بزرگترین خطری که آدم را تهدید می‌کند، غرور و خود بزرگ‌بینی است.»
  • «مراقب اعتماد به نفس بیش از حدت باش، به خصوص وقتی که صحبت از یک سازه در میان است.»
  • «فقط افراد جوان و سرکش و نادان هستند که عجله کردن را تحسین می‌کنند. قبل از این که حرفی بزنی فکر کن و موضع‌ات را مرور کن.»

کاس گیلبرت در طول تاریخ

اگر چه امروزه بهای بیشتری به معماری‌هایی که حال و هوای تاریخی دارند داده می‌شود و از این رو اسم و آثار کاس گیلبرت دوباره بر سر زبان‌ها افتاده است، اما در چند دهه گذشته همیشه اوضاع به این شکل نبوده است. در حوالی دهه ۵۰ میلادی کس گیلبرت کاملا به فراموشی سپرده شده بود. گرایش به مدرنیته که ستایش طرح‌های صاف و صیقلی را به همراه داشت باعث شد تا فرم جدیدی از معماری بدون تزیینات رواج پیدا کند و دیگر کسی توجهی به آثار کاس گیلبرت نداشته باشد و یا حتی عده‌ای آثار وی را تمسخر می‌کردند. دنیس شارپ[۱۶] معمار بریتانیایی (۱۹۳۳-۲۰۱۰) در این مورد این طور گفته است:

«طراحی‌های عجیب و غریب کمپانی گیلبرت اصلا این طور نبودند که جلوی مشهور شدن آن‌ها رو بگیرند. اکثر ساختمان‌هایی که این شرکت طراحی کرده، آسمان خراش‌هایی به سبک گوتیک هستند که معروف‌ترین آن‌ها هم ساختمان وولورث است. ساختمان‌هایی که این شرکت در اوایل دهه ۳۰ طراحی کرد، همگی سازه‌های شایسته و خوبی هستند که فاقد حال و هوای مدرنیته معاصر خود، مثل آثار فرانک لوید رایت[۱۷] و یا لودویگ وان در روهه[۱۸] هستند.»[۱۹]

پی‌نوشت

[۱] Cass Gilbert

[۲] Zanesville

[۳] Woolworth Building

[۴] (Boston’s Massachusetts Institute of Technology (MIT

[۵]  McKim, Mead and White

[۶] Stanford White

[۷] Capitol

[۸] George Washington Bridge

[۹] Hudson 

[۱۰] Inventing the Skyline: The Architecture of Cass Gilbert

[۱۱] Broadway Chamber’s Building

[۱۲] terra-cotta

[۱۳] Essex County

[۱۴] Newark

[۱۵] US Custom House

[۱۶] Dennis Sharp 

[۱۷]  Frank Lloyd Wright

[۱۸]  Ludwig Mies van der Rohe

[۱۹]  دانشنامه تصویری معماری و معماران – دنیس رایت – ۱۹۹۱

منبع

thoughtco

 

نوشته کاس گیلبرت: معمار کنگره‌های ایالتی آمریکا اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۵ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

یک نهاد تحقیقاتی با انتشار نتایج تحقیقات اولیه خود از رخداد زلزله یکشنبه هفته قبل کرمانشاه، نسبت به وجود یک «تهدید ثانویه» ناشی از اثر تخریبی پس‌لرزه‌ها بر ساختمان‌های بازمانده از زلزله هشدار داد.تیم تحقیقاتی اعزام شده به مناطق زلزله‌زده، همچنین با بررسی پیش‌لرزه‌ها، زلزله اصلی و دوره کوتاه‌مدت پسازلزله در غرب کشور، ۸ درس زلزله را از یکشنبه هولناک کرمانشاه استخراج کرده است.

 این تیم کارشناسی که از ساعات ابتدایی وقوع زمین‌لرزه ۳/ ۷ ریشتری کرمانشاه در مناطق زلزله‌زده حاضر شدند و نتایج مشاهدات و تحقیقات اولیه آنها طی روزهای اخیر در قالب گزارشی ۵۰ صفحه‌ای منتشر شد نشان می‌دهد هم‌اکنون یک خطر پنهان، ساکنان مناطق آسیب‌دیده ناشی از وقوع زلزله را تهدید می‌کند که کارشناسان از آن با عنوان «مخاطرات ثانویه زلزله» یاد می‌کنند. در این گزارش با اشاره به اینکه درس‌آموخته‌های این زلزله نه تنها برای آسیب‌دیدگان و زلزله‌زدگان، بلکه برای کل مردم و مسوولان نباید فراموش شود تاکید شده است رخداد پس‌لرزه‌های متعدد که از اولین دقایق بعد از وقوع زلزله اصلی در مناطق زلزله‌زده همچنان ادامه دارد تأثیر «شگرف» و «تدریجی» بر پایداری ساختمان‌های منطقه و به ویژه ساختمان‌های بنایی(بدون اسکلت) و فاقد استحکام می‌گذارد؛ «ارتعاشات مستمر» در اثر رخداد پس‌لرزه‌های متعدد زلزله ۳/ ۷ریشتری کرمانشاه، موجب ترک‌خوردگی، نرم‌شدگی و از دست رفتن استحکام ساختمان شده و ممکن است با رخداد پس‌لرزه‌های متوسط و کوچک آتی، موجب فروریزش ساختمان‌ها شود.

 

این تجربه که در زلزله‌های متعدد پیشین هم تجربه شده است مبنای یک هشدار کارشناسی با همین مضمون به مالکان واحدهای آسیب‌دیده‌ای است که اگرچه به‌طور کامل در اثر وقوع زلزله اصلی و پس‌لرزه‌های بعدی به‌طور کامل تخریب نشده‌اند، اما کماکان در معرض خطر قرار دارند؛ کارشناسان به مردم توصیه می‌کنند تحت تأثیر احتمال بروز این خطر ثانویه، تا حد امکان از ورود به ساختمان‌ها و واحدهای مسکونی در مناطقی که تحت تأثیر لرزش‌های متعدد پس‌لرزه‌ها قرار گرفته‌اند، اجتناب کنند. هم‌اکنون تعداد قابل توجهی از واحدهای مسکونی در مناطق زلزله‌زده اگرچه به‌طور کامل تخریب نشده‌اند، اما به واسطه ایجاد شکاف و ترک در دیوارها، سقف و آسیب‌دیدگی اجزای سازه‌ای، معماری، دیوارهاو نمای ساختمان‌ها، در ردیف ساختمان‌های در معرض خطر ریزش ناشی از وقوع پس‌لرزه‌ها قرار دارند.   مردم و مالکان این دسته از واحدهای مسکونی در صورت نیاز به مراجعه به این واحدهای مسکونی به هر علتی، باید با هماهنگی عوامل و دست‌اندرکاران مدیریت بحران حاضر در منطقه و با اطلاع سایرین به این واحدهای مسکونی رفت و آمد کنند و تا حد امکان به این ساختمان‌ها وارد نشوند.

 

همچنین ادامه سکونت در این واحدها حتماً پس از ارزیابی‌های کارشناسی از سوی ارزیابان مرجع و ارائه تضمین از سوی آنان صورت گیرد و در غیر این‌صورت به زمان مقاوم‌سازی کامل این واحدها در برابر پس‌لرزه‌ها و زلزله‌های احتمالی بعدی موکول شود؛ چرا که هم‌اکنون این ساختمان‌ها به‌صورت بالقوه در معرض خطرریزش قرار دارند و جزو ساختمان‌های پرخطر با احتمال بالای ریزش هستند.به خصوص اینکه با توجه به ماهیت زمین‌لرزه‌های بزرگ از نوع زلزله ۳/ ۷ ریشتری کرمانشاه، این زلزله‌ها به‌طور طبیعی دارای پس‌لرزه‌های متعددی در طول زمان دست‌کم دو تا سه ماهه هستند؛ هر چند با گذشت زمان انتظار می‌رود که از تعداد پس‌لرزه‌ها وبزرگی آن‌ها کاسته شود. این تیم کارشناسی در نتایج تحقیقات خود اعلام می‌کنند با توجه به تخلیه تنش و انرژی ذخیره شده در لایه‌های زمین، که با رخداد زلزله مهیب کرمانشاه همراه شد، انتظار نمی‌رود که زلزله دیگری با همان اندازه اصلی بار دیگر در منطقه زلزله‌زده طی روزهای پیش‌رو اتفاق بیفتد.با این حال رخداد پس‌لرزه‌ها امری قطعی است که زلزله‌زدگان و مسوولان مدیریت بحران باید به شدت مراقب تأثیر تدریجی آنها بر استحکام بناها به خصوص بناهایی که در زلزله اگر چه به‌طور کامل تخریب نشده‌اند اما دچار ترک‌خوردگی و ریزش در برخی قسمت‌های ساختمان هستند، باشند.

 

  هشت درس زلزله

تیم کارشناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن وشهرسازی همچنین در این گزارش و در جمع‌بندی نتایج تحقیقات اولیه خود از مناطق زلزله‌زده با استخراج هشت درس زلزله به یکی از مهم‌ترین پیام‌های زلزله اخیر کرمانشاه اشاره می‌کنند؛ مبنی بر اینکه زلزله اخیر کرمانشاه به جهت برخی ویژگی‌ها نشان می‌دهد که باید در نگرش خود نسبت به «رژیم لرزه‌خیزی مناطق مختلف کشور»، تجدیدنظر کنیم.چرا که مطابق با انتظارات کارشناسی زلزله‌شناسان و با تکیه بر باورهای قبلی، زلزله مهیب ۳/ ۷ ریشتری کرمانشاه برای منطقه‌ای که زلزله در آن رخ داده است(ایالت لرزه زمین‌ساختی زاگرس)زلزله قابل انتظاری تلقی نمی‌شده است؛ با توجه به رخداد زلزله‌های متوسط و کوچک در منطقه غربی و در نوار شمال‌غرب-جنوب شرق زاگرس، که خصوصیت و سرشتی نظیر کانون جغرافیایی وقوع زمین‌لرزه دارند و به‌طور کلی منطقه‌ای لرزه‌خیز محسوب می‌شود لازم است نگرش‌های کارشناسی درخصوص احتمال وقوع زمین‌لرزه‌های گوناگون در مناطق مختلف کشور مورد «بازنگری» قرار بگیرد.

 

هم‌اکنون امکان «ردیابی» و «پیش‌آگاهی» از احتمال وقوع زلزله اصلی به دو طریق وجود دارد؛ از یک سو، «استقرار سامانه پایش خردلرزه‌ها» در مناطق مختلف کشور به خصوص مناطق لرزه‌خیز شناسایی شده از سوی زلزله‌شناسان، در ارتقای سطح آمادگی و هوشیاری در برابر خطر احتمال زمین‌لرزه اصلی بسیار مؤثر است. تحقیقات نشان می‌دهد قبل از رخداد زمین‌لرزه اصلی یکشنبه شب هفته گذشته کرمانشاه، پیش‌لرزه‌هایی با بزرگی ۵/ ۴، ۹/ ۱ و ۵/ ۲ در همان منطقه از ساعت ۲۱:۰۵(حدود ۴۳ دقیقه قبل از وقوع زلزله ۳/ ۷ ریشتری)رخ داده است.وجود سامانه پایش خردلرزه‌ها در این منطقه به‌طور قطع می‌توانست پیش‌آگاهی نسبی را درخصوص احتمال وقوع زمین‌لرزه اصلی در میان زلزله‌شناسان و مسوولان مدیریت بحران ایجاد کند. علاوه بر سامانه پایش خردلرزه‌ها، «رصد تعداد زلزله‌های ماهانه در یک دوره زمانی در مناطق با ریسک بالای وقوع زلزله» از دیگر امکانات کسب پیش‌آگاهی و طرح احتمال وقوع زلزله‌های بزرگ در مناطق لرزه‌خیز محسوب می‌شود. زمین‌لرزه‌های رخ داده از اول فروردین تا ۲۲ آبان ۹۶ حاکی از لرزه‌خیزی بالای منطقه‌ای است که زلزله مهیب کرمانشاه در آن اتفاق افتاد. کل زلزله‌های رخ داده در منطقه از ابتدای سال تا ۲۳ آبان ماه ۹۶ معادل ۱۲۴ زلزله است که بیشترین تعداد زلزله‌های رخ داده مربوط به آبان ماه است؛ در ماه اخیر ۶۱ زلزله بالای ۵/ ۲ ریشتری در این منطقه ثبت شده است. هرچند در این گزارش تاکید شده است پیش‌بینی زمان دقیق زمین‌لرزه امکان‌پذیر نیست اما بررسی پارامترهای مختلف به‌عنوان پیش‌نشانگر می‌تواند اهمیت داشته باشد.

 

«مقاوم‌سازی بیمارستان‌ها و توجه به رعایت ضوابط لرزه‌ای در ساخت آنها» به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ساختمان‌های استراتژیک در زمان وقوع حوادث غیرمترقبه به‌ویژه زلزله، درس دیگری است که تیم کارشناسی مرکز تحقیقات راه وشهرسازی در جمع‌بندی خود از بازدیدها وتحقیقات اولیه انجام شده در مناطق زلزله‌زده بر آن تاکید می‌کنند. در این گزارش آمده است: لازم است موضوع مقاوم‌سازی بیمارستان‌های موجود و به‌ویژه اجزای غیرسازه‌ای، نماها و گچ‌بری‌ها و دیوارهای غیرباربر که با ریزش‌های مکرر خود امکان استفاده بهینه از خدمات بیمارستانی را مسدود می‌کنند موردتوجه ویژه قرار گیرد.

 

تهدید ثانویه زلزله کرمانشاه

زلزله مهیب کرمانشاه نشان داد برخی از ساختمان‌های استراتژیک همچون بیمارستان سرپل‌ذهاب که یکی از اصلی‌ترین محل‌های امداد و نجات آسیب‌دیدگان ناشی از زلزله محسوب می‌شد بر اثر وقوع زمین‌لرزه به‌طور کامل تخریب شد و حتی بخشی از نیروهای امدادی نیز در جریان تخریب این بیمارستان زیر آوار ماندند.این درحالی است که «عدم مقاومت ساختمان‌های مسکونی در برابر زلزله» از دیگر موارد موردتاکید در گزارش تحقیقات اولیه این تیم کارشناسی از مناطق زلزله‌زده کرمانشاه است.

 

  در این گزارش همچنین به یک نارسایی عمده مربوط به «قطع شریان‌های حیاتی مانند آب و برق در زمان وقوع زلزله و ساعات بعد از حادثه» اشاره شده است که این نارسایی عملاً عملیات امدادرسانی را با مشکل مواجه کرد؛ به‌خصوص اینکه زلزله در ساعات شب روی داد و قطعی برق به‌عنوان یکی از موانع تسریع جریان امدادرسانی و کمک به افراد محبوس در زیر آوارهای ساختمانی شناسایی شد.قطع‌شدگی خطوط برق، آب، گاز و مخابرات در برخی نقاط و به‌ویژه در مراکز جمعیتی با درصد تخریب بالا، مجدداً در این زلزله نیز مانند زلزله‌های مخرب پیشین خود را نشان داد.

 

 درس چهارم زلزله نشان می‌دهد شریان‌های حیاتی خدمات‌رسانی از جمله آب، برق، تلفن و…آسیب‌پذیر هستند که قطعاً باید این نارسایی به سرعت در تمام مناطق کشور مورد بررسی قرار گرفته ورفع شود و مسوولان مرتبط بازنگری‌های جدی را درخصوص تاب‌آوری المان‌های زیرساختی و شریان‌های حیاتی در مواقع رخداد زلزله، مورد توجه قرار دهند.کارشناسان به‌عنوان درس پنجم زلزله، تاکید می‌کنند در این زلزله ساختمان‌های مسکن مهر در بوته آزمایش زلزله موفق نبودند و در شهر سرپل‌ذهاب و بعضی مناطق دیگر، تعدادی از آنها خسارت‌های قابل‌ملاحظه‌ای را متحمل شدند که لازم است مورد ارزیابی میدانی قرار بگیرند.همچنین «نامناسب بودن تجهیزات آواربرداری» و «نبود اکیپ‌های پشتیبان برای امدادرسانی سریع به مناطق کوهستانی و صعب‌العبور» به‌عنوان درس ششم، یکی دیگر از ضعف‌های مشاهده شده در ساعات اولیه بعد از وقوع زلزله کرمانشاه بوده که از سوی تیم کارشناسی مرکز تحقیقات راه وشهرسازی به آن اشاره شده است.

 

به‌ویژه اینکه کوهستانی بودن منطقه و شرایط اقلیمی زون لرزه‌ای زلزله کرمانشاه مشکلات بسیاری را در مسیر اجرای عملیات امداد و نجات مراکز جمعیتی روستایی پراکنده ایجاد کرد؛ این درحالی است که با توجه به وجود خطر ریزش سنگ و مسدود شدن جاده‌ها در مناطق کوهستانی، توصیه جدی کارشناسان این است که حتماً ماشین‌های راهداری و نیروهای آن سازمان، به‌عنوان نیروهای پیشرو وارد عمل شوند.«عدم نهادینه‌سازی فرهنگ نحوه رفتار درست بعد از وقوع زلزله در میان مردم» و همچنین عدم آموزش کافی در این زمینه، منجر به بروز رفتارهای غیرطبیعی میان زلزله‌زدگان از همان دقایق ابتدایی بعد از وقوع زلزله کرمانشاه شد. هجوم مردم به خیابان‌ها، پمپ‌بنزین‌ها، مسدود شدن خروجی‌های شهر و… همه نمودهای آشکاری از این رفتارهای غیرطبیعی است که عملیات امداد و نجات را در ساعات اول بعد از وقوع زلزله با اخلال مواجه کرد.

 

در قالب درس هشتم، مشخص شد «نقش استثنائی شبکه‌های اجتماعی در کنار سایر رسانه‌ها در اطلاع‌رسانی به موقع اظهارنظرهای کارشناسی» موجب شد از حجم شایعات در ساعات بعدی پس از وقوع زلزله کاسته شود. این درحالی است که در برخی دیگر از حوادث قبلی مشاهده شده بود بسیاری از شایعات از طریق شبکه‌های مجازی منتقل شده و گسترش یابد؛ اما در جریان زلزله اخیر کرمانشاه این شبکه‌ها به‌طور نسبی نقش مهمی در اطلاع رسانی درست و به موقع در ساعات بعد از وقوع زلزله ایفا کردند. شبکه‌های اجتماعی همچنین در ایجاد شورمردمی برای کمک به زلزله‌زدگان و هدایت مؤثر تیم‌های امدادی نیز نقش قابل توجهی بر عهده گرفتند.

 

  منشأ احتمالی زلزله کرمانشاه

در شرایطی که تاکنون گسل عامل زلزله یکشنبه شب هفته گذشته به‌طور دقیق شناسایی نشده است، اما کارشناسان تیم تحقیقاتی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی در نتایج اولیه بررسی‌های خود اعلام کرده‌اند با توجه به نزدیکی مرکز زلزله و پس‌لرزه‌ها به گسل«پیشانی کوهستان» در نظر اول می‌توان آن گسل را مسبب این زمین‌لرزه دانست. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد منطقه‌ای که زلزله مهیب کرمانشاه در آن اتفاق افتاد به لحاظ لرزه‌خیزی منطقه‌ای «بسیار فعال»، محسوب می‌شود؛ در جریان این زلزله جابه‌جایی عمودی زمین بیش از ۳ متر ناشی از جنبش نیرومند زمین اتفاق افتاد که از این منظر نیز زلزله ۳/ ۷ ریشتری کرمانشاه جزو زلزله‌های نادر محسوب می‌شود.

 

تیم کارشناسی مرکز تحقیقات راه، مسکن و شهرسازی همچنین با بررسی وضعیت ساخت‌وساز و تخریب ساختمان‌ها ناشی از وقوع زلزله در استان کرمانشاه در گزارش اولیه خود اعلام کرده‌اند: استان کرمانشاه در مجموع دو میلیون و پانصد هزار نفر جمعیت دارد که از این تعداد حدود یک میلیون و پانصد هزار نفر در شهرها و ۵۰۰ هزار نفر در روستاهای این استان سکونت دارند. بررسی‌ها حاکی از آن است که در استان کرمانشاه بیش از یک میلیون و ۱۰۰ هزار نفر در واحدهای مسکونی «فاقد اسکلت» یا به اصطلاح، واحدهای مسکونی «بنایی» سکونت دارند؛ ساختمان‌های ساخته شده از مصالح بنایی یا همان ساختمان‌های بدون اسکلت عمدتاً از نوع بدون کلاف بوده و از پایداری لرزه‌ای کمی برخوردار هستند. این درحالی است که وزن بالای مصالح مصرفی موجب افزایش نیروی جذب شده از زلزله و در نتیجه افزایش تلفات می‌شود.

 

در این گزارش تاکید شده است هرچند ساختمان‌های اسکلت‌دار را نیز نمی‌توان به‌صورت کامل ساختمان‌های ایمنی به شمار آورد (چرا که در همین زلزله هم شاهد خسارات گسترده به ساختمان‌های اسکلت‌دار بودیم) ولی در یک آمار تقریبی جمعیت ساکن در ساختمان‌های بدون اسکلت، می‌تواند نمادی از جمعیت در معرض خطر باشد. در استان کرمانشاه ۳۲۰ هزار واحد مسکونی بدون اسکلت و حدود ۷۰ هزار واحد مسکونی اسکلت دار وجود دارد. در واقع ۸۲ درصد از ساختمان‌ها در این استان از مصالح بنایی فاقد اسکلت ساخته شده‌اند؛ از این تعداد ۸۰ درصد از ساختمان‌های شهری(۲۱۱ هزار واحد) و ۹۳ درصد از ساختمان‌های روستایی(۱۱۰ هزار واحد) با مصالح بنایی احداث شده‌اند، یعنی فاقد اسکلت و بسیار در معرض خطر هستند.

 

منبع: دنیای اقتصاد

نوشته تهدید ثانویه زلزله کرمانشاه : گزارش تیم کارشناسی از زلزله‌ی کرمانشاه اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۵ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

شبکه سازی مبتنی بر مش کوالکام؛ آینده خانه‌های هوشمند

شبکه سازی مبتنی بر مش کوالکام؛ آینده خانه‌های هوشمند

طبق اعلام کوالکام، خدمات مربوط به پهنای باند خانگی در حال تغییر هستند و شبکه مش برای پیشبرد این تغییرات لازم است.

مؤسسه‌ی تحقیقاتی گارتنر پیش‌بینی کرده است که تعداد ۸.۴ میلیارد شیء متصل به هم در سال ۲۰۱۷ وجود خواهد داشت که این رقم ۳۱ درصد از سال ۲۰۱۶ بیشتر است. GMSA در حمایت از این گفته، میزان تأثیرگذاری اینترنت اشیا را این‌گونه گزارش کرد:

تا سال ۲۰۲۰ بالغ بر ۵۰ دستگاه اینترنت اشیا در خانه‌ها به هم متصل خواهند بود.

شاید این عدد بزرگ به‌ نظر برسد؛ ولی اگر کمی دقت کنیم متوجه خواهیم شد که بسیاری از وسایل کنونی ما نیز به‌گونه‌ای با هم اتصال دارند؛ تلویزیون‌های متصل به موبایل، یخچال‌های هوشمند، چراغ‌های متصل، سیستم امنیتی مبتنی بر وای‌فای و سایر موارد.

وسایلی که قرار است به‌عنوان ملزومات آینده مطرح شوند، تنها منحصر به وسایل اینترنت اشیا نیستند و قطعا پیشرفت این وسایل به‌گونه‌ای خواهد بود که زندگی را آسان‌تر کند. ما با افزایش قابلیت اتصال، نیاز به زیرساختی خواهیم داشت که قدرت کنترل جریان‌های داده‌ای و دستگاه‌های مختلف را داشته باشد.

در یک نظرسنجی که از ۱۵۰۰ دارنده‌ی روتر وای‌فای کوالکام در انگستان، فرانسه، و آلمان به عمل آمد؛ ۵۰ درصد افراد گفتند که از یک دستگاه در سه اتاق مختلف به‌طور همزمان استفاده می‌کنند.

امروزه شبکه‌های پهنای باند خانگی زیر فشار موبایل، اینترنت اشیا و وسایل متصل قرار دارند. ممکن است جریان‌های اطلاعاتی به‌هم بریزند، گلوگاه‌هایی به وجود بیایند و مشکلات برخواسته از ISP می‌تواند روند استفاده از دستگاه‌های خانگی را با مشکل مواجه کند.

سرویس‌های تلفن همراه همیشه همینگونه که ما انتظار داریم باقی نخواهند ماند

به‌عنوان مثال در انگلستان، ارائه‌ی روتر‌های محدود و بنیادی به مشترکین مخابرات و تلاش برای تغییر به سمت تجهیزاتی با کیفیت بهتر، برای افراد عادی فرآیندی زمان‌بر است. شما می‌توانید برای سرعت بالا و قابلیت اطمینان، پول بیشتری خرج کنید؛ ولی با تجهیزات روتری موجود که زیاد روی آن سرمایه‌گذاری نشده است، انتظارات زیادی نباید داشته باشید. در واقع سرمایه‌گذاری روی زیرساخت‌های پهنای باند نیاز به بهبود دارد. سرویس‌های تلفن همراه همیشه همینگونه که ما انتظار داریم باقی نخواهند ماند.

شرایط حتی از این هم بدتر می شود؛ چراکه اینترنت اشیا و دستگاه‌های متصل، صنعتی چندقسمتی ایجاد کرده‌اند. اکوسیستم‌های کنونی با هم متفاوتند. مثلا یک اکوسیستم، اندرویدی است یا تنها با بلوتوث کار می‌کند. در جاهایی هم دستگاه‌ها تنها انحصاری عمل می‌کنند؛ مثلا دستگاه‌های هوم‌کیت اپل یا برند‌هایی مثل فیلیپس، سامسونگ و … همگی انحصاری و متفاوت از یکدیگر کار می‌کنند. طبیعی است که هرچه تنوع این قبیل چیزها در خانه بیشتر باشد، شبکه‌ی خانگی پیچیده‌تر خواهد شد.

این‌ همان جایی است که شبکه‌ی مش وارد عرصه می‌شود. راهول پاتل از شرکت کوالکام معتقد است که فناوری‌های مش می‌توانند اینترنت اشیا خانگی را متحول کنند.

سیستم شبکه‌ی مش نه‌تنها سرویس وای‌فای خانگی را به‌طور کامل ارائه می‌دهد، بلکه مشکلات مربوط به اتصال را که در بالا به آن پرداختیم، حل می‌کند. این سیستم با تشکیل دادن یک مرکز برای داده‌ها، رسانه، و دستگاه‌های اینترنت اشیا، آن‌ها را مدیریت و کنترل می‌کند. همچنین فرصت‌هایی برای آنالیز داده و سرویس‌های بررسی داده‌های اتصال فراهم می‌کند.

پیاده‌سازی چنین سیستم‌هایی برای افراد کمی هزینه‌بر است؛ با این حال بسیاری از افراد آن را ترجیح می‌دهند. مشتری‌های این سیستم‌ها در این باره می‌گویند:

نیاز ما به وای‌فای همانند نیاز به آب و سایر نیازهای اساسی زندگی است.

پاتل می‌گوید وای‌فای مش هم‌اکنون در آمریکا و اروپا در حال گسترش است؛ ولی ارائه دهندگان خدمات اینترنتی هنوز برای سرمایه‌گذاری در مورد این فناوری به توافق نظر نرسیده‌اند.

فناوری‌های مش کوالکام شامل Wi-Fi SON، هم اکنون توسط شرکت‌هایی مثل ارو، گوگل وای‌فای، تی‌پی لینک، لوما و نت‌گیر استفاده می‌شود. شرکت کوالکام با کار روی تراشه IEE 802.11ax، پلتفرمی با ۱۲ استریم تولید کرده است که توسط پردازنده چهار هسته‌ای ۶۴ بیتی ۱۴ finFET CMOS تجهیز شده است.

پاتل می‌گوید که این تراشه هم‌اکنون در حال فروش است و مش، فناوری بزرگ بعدی برای صنعت وای‌فای خواهد بود. مش با ارائه محصولاتی در بازار بر اساس فناوری‌های شرکت کوالکام در نیمه دوم ۲۰۱۸ وارد بازار خواهد شد.

اینترنت اشیا

پاتل گفت محصولات مشی که قبلا از فناوری‌های ۸ استریمی استفاده می‌کردند، نمی‌توانستند اتلاف انرژی خود را کنترل کنند و در نتیجه داغ می‌کردند. به همین دلیل به یک فن برای خنک‌سازی نیاز داشتند. این نوع محصولات از آنجایی که برای شرکت مناسب و مقرون‌به‌صرفه نبودند، کنار گذاشته شدند. اما همین امر باعث شد انگیزه شرکت کوالکام برای بهبود عملکردش بالاتر رود.

آخرین نسخه از طرح ۱۲ استریمی، می‌تواند با یک کابل ساده اترنت، برق مورد نیاز خود را تأمین کند. بنابراین شرکت کوالکام امیدوار است که این پیشرفت بتواند ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی و سایر شرکت‌های فروشنده را مجاب کند که از فناوری‌های شبکه مش استفاده کنند.

پاتل معتقد است که به‌کارگیری شبکه‌ی مش نه‌تنها به سود مشتری است، بلکه اگر شرکت‌ها بخواهند در آینده درآمد خود را حفظ کنند باید به این فناوری روی بیاورند.

به‌عنوان مثال از یک شبکه‌ی مش قوی و معتبر می‌توان برای کنترل یک محله استفاده کرد. اگر مشکل اتصال در جایی رخ داد، این شبکه به‌سرعت و بدون اینکه نیازی به گزارش مشترکین یا هزینه آمدن مهندسان باشد، آن را حل می‌کند.  انتظار مشترکین از وای‌فای خانگی بالا است و آن‌ها انتظار دارند که ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی به قول‌هایی که در مورد سرویس به مشترکین داده‌اند، عمل کنند. پاتل می‌گوید:

وظیفه‌ی حل مشکلات خانگی بر عهده اپراتور است و اگر اپراتور نتواند مشکل را حل کند، ارائه‌دهندگان ابر مثل گوگل مشکل را حل خواهند کرد.

بر اساس گفته‌های پاتل، اگر ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی پیشنهادات بهتری برای مشترکین آینده ارائه نکنند، شکست خواهند خورد؛ چراکه این مشترکین انتظار خواهند داشت که بتوانند با استفاده از وای‌فای، از اینترنت اشیا و دستگاه‌های متصل خود نهایت بهره را ببرند.

علاوه بر اینها، شبکه‌ی مش می‌تواند زیرساخت‌های مورد نیاز برای استخراج داده‌ها و کسب درآمد از طریق اطلاعات در خانه را فراهم کند و اگر ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی در این زمینه چاره‌ای نیندیشند، در کسب درآمد در آینده دچار مشکل خواهند شد.

اگر ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی وارد چالش جدید نشوند، مشترکین به سمت ارائه‌کننده ابر یا کلود خواهند رفت. پاتل گفت:

اگر ارائه‌دهندگان خدمات اینترنتی به فکر چاره و آینده نباشند، ترافیک داده‌های خانگی به سمت سیستم رایانش ابری خواهد رفت و آن‌ها بی‌نصیب خواهند ماند. شما به‌عنوان یک مسئول عملیات باید از وای‌فای خانگی حمایت و پشتیبانی کنید و اگر سریع عمل نکنید، قافیه را به ارائه‌دهندگان ابر خواهید باخت و در آینده کنترلی روی اتفاقات خانگی نخواهید داشت.

منبع ZDNET ,  Zoomit 

نوشته آینده خانه‌های هوشمند اولین بار در ICTN پدیدار شد.

۵ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

نویسنده: مارتین پاولی|  سردبیر مجله معماری جهان
مترجم: شهاب‌الدین تصدیقی| دانشجوی مطالعات معماری دانشگاه تهران.


سی سال پیش[۱]، پیتر بلیک[۲]، مورخ معماری نوشت: «معماری مدرن بدون پیش‌ساختگی، همانقدر تصورناپذیر است که مسیحیت بدون صلیب». یادآوری سخنان او، به ویژه اکنون درآخرین روزهای سال ۱۹۹۹ که هنوز پرونده برای انتخاب نامزدهای بهترین معمار قرن باز است، خالی از لطف نخواهد بود. بیشتر اوقات این ۹۹ سال، کعبه‌ی آمال جنبش مدرنیسم، ساختمان‌هایی بود که به صورت خط تولیدی ساخته شوند؛ هدف نهایی تمامی معماری‌های پیشرو، از سنت الیا[۳] تا کترایت پیکارد[۴].

مردی که بیش از همه به این رویا باور داشت و عمیق‌تر از هر کس دیگر به نیازها و منافع یک معماری صنعتی‌شده اندیشید، کنراد واکسمان بود. نامش کمتر در محافل معماری این روزها شنیده می‌شود، هر چند که بیست سال هم از مرگش نمی‌گذرد. واکسمان تئوریسین پیشگام و در تمام طول عمر حرفه‌ای‌اش متخصص و استاد ساختمان‌سازی صنعتی بود؛ پس نامش قطعا در زمره‌ی نامزدهای عنوانِ بهترین معمار قرن بیستم جا دارد.

با آلبرت انیشتین

واکسمان در ۱۹۰۱ در جایی به دنیا آمد که بعدها جزئی از آلمان شرقی و بعدتر بخشی از لهستان شد. او اولین بار با ساخت خانه‌ای در حومه‌ی برلین برای آلبرت اینشتین توجه‌ عموم را به خود جلب کرد. همچون میس فان درروهه[۵] و ریچارد نویترا[۶]، او نیز در نظام قدیمی کارآموزی آلمان تربیت شد و همچون آلبرت اشپیر[۷] ابتدا نجاری را آموخت و سپس در درسدن زیر دست هاینرش تسنیو[۸] تحصیل کرد. بعدها او معمار بزرگترین کارخانه‌ی چوب اروپا شد، جایی که برای نخستین بار علاقه‌ی او به سطوح و سیستم‌های ارتباطی شعله‌ور گردید. پس از کار در ایتالیا و فرانسه، در سال ۱۹۴۱ درست کمی قبل از آغاز جنگ میان آلمان و آمریکا، توانست با تدبیری به ایالات متحده بگریزد. شهرت او در آنجا بیشتر از همه مرهون نقشش در گسترش پیش‌ساختگی بود که در پی جنگ جهانی دوم و سال‌های بازسازی پس از آن اتفاق افتاد.

زندگی حرفه‌ای واکسمان در سال‌های جنگ، به طور عمده در همکاری با والتر گروپیوس برای توسعه‌ی «سیستم خانه‌ی بسته‌بندی[۹]» و تاسیس «شرکت سهامی عام پنل[۱۰]» سپری شد. در ۱۹۴۵، این شرکت برای صنعت خانه‌های پیش‌ساخته‌ی آمریکا به مثابه «ناسا» بود. واکسمان به تنهایی نزدیک به ۱۰۰ ابداع و اختراع در رابطه با اتصالات و پنل‌ها به ثبت رسانید و همچنین مسئول طراحیِ آشیانه‌های قاب‌فضاییِ نیروی هوایی آمریکا بود.

بعد از ۱۹۵۰ واچسمن از صنعت پیش‌ساختگی بیرون آمد و استاد تحقیقات عالی ساختمانی در موسسه‌ی صنعتی ایلینویز[۱۱] شد، جایی که توانست حتی یک نسل قبل از شروع آنالیزهای کامپیوتری، پتانسیل‌های اقتصادی و اجرایی اتصالات استانداردشده‌ی پیش‌ساخته‌ی چندکارکردی را ثابت کند. او در کتاب بنیادی خود «نقطه‌ی چرخش ساختمان: سازه و طراحی» نظامی سازه‌ای مبتنی بر یک قطعه‌ی واحد تکرارشونده را معرفی کرد که قابلیت کاربرد در ساختمان‌های تا ۵طبقه را نیز داشت. همین‌طور یک قاب فضایی ۲۰۰متری که در سقف و تنها با یک متصل‌کننده ساخته شد. او همچنین طرح کارخانه‌ای را در کتابش گنجاند، که دستگاه پرس پرکارش می‌توانست در سال برای ۵۰۰ واحد مسکونی قطعات آلومینیومی تولید کند.

گرچه واکسمان بعضی از سازه‌های قاب‌فضایی خود را در دهه‌ی ۱۹۶۰ ساخت – که احتمالا مشهورترینشان سازه‌ی ترمینال فرودگاه بین‌المللی بالتیور در واشنگتن است – پیشرفته‌ترین تحقیقات این معمار قرار بود که در آینده‌اش رقم بخورد. او اعتقاد داشت که انواع گونه‌های معماری در آینده به سوی یک همگرایی پیش می‌روند. در آن نقطه، معماری عبارت خواهد بود از فرآیند تکثیر سلول‌ها و عناصر در تبعیت از قوانین صنعتی شدن. او پیش‌بینی کرده بود: «مرز میان محصول، عنصر سازه‌ای و ساختمان محو خواهد شد» و «ساختمان‌ها به عنوان بخشی از یک کُلِ بزرگتر محسوب خواهند شد که آن کُل به طور متداوم در حال شکل‌دهی به منظر و شکل تمدن است».

واکسمان درگذشت. در کالیفرنیا، همچون بسیاری از متفکرین اروپایی مهاجر هم‌نسل خودش. او بر پیکر این سرندیپیتی که نامش سیستم دانشگاهی آمریکاست همچون زینتی فاخر بود.

پی‌نوشت

[۱] این متن دردوم دسامبر سال ۱۹۹۹ منتشر شده است- و.
[۲] Peter Blake
[۳] Sant ‘Elia
[۴] Cartwright Pickard
[۵] Mies van der Rohe
[۶] Richard Neutra
[۷] Albert Speer
[۸] Heinrich Tessenow
[۹] Packaged House System
[۱۰] General Panel Corporation
[۱۱] Illinois Institute of Technology

منبع

architectsjournal

 

نوشته کُنراد واکسمان: بزرگ‌ترین معمار قرن بیستم اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۴ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

  • موضوع و سخنران
  • زمان و مکان برگزاری
  • زمان و مکان برگزاری
برنامه رونمایی از کتاب:
نشست رونمایی از کتاب مشارکت شهروندان در برنامه‌ٰیزی و توسعه شهری در ایران

سخنرانان:
دکتر هانس
لوییدگر دینل
دکتر حسین ایمانی جاجرمی
مهندس مریم کهنسال نودهی
مهندس کاوه فولادی نسب

زمان: شنبه ۴ آذرماه ۱۳۹۶
ساعت برگزاری: ۱۶:۳۰ تا ۱۹:۳۰
مکان‌برگزاری: میدان فلسطین، خیابان طالقانی غربی، پلاک ۵۱۴، خانه گفتمان شهر و معماری
شرکت عمران و بهسازی شهری ایران مادر تخصصی

نوشته نشست رونمایی از کتاب مشارکت شهروندان در برنامه‌ٰیزی و توسعه شهری در ایران اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۴ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

«برنامه‌ی “PMAY[1]” تنها یک آرزوی زیرساختی نیست، یک ماموریت است. هدف این برنامه ساخت دیوار یا تهیه‌ی زمین نیست؛ بلکه برنامه‌ی بزرگی است که خواسته‌ها و آرزوهای مردم را برآورده می‌کند. هدف آن مهیا کردن یک خانه برای هر هندی است.» نخست‌وزیر نارندرا مودی


[۱] Pradhan Mantri Awas Yojana

  • موضوع
  • بخش‌ها و موضوعات
  • تقویم و جوایز
  • نهاد اجرایی

اینکه هر نفر هندی یک خانه داشته باشد از هر منظری کاری کمال‌گرایانه و عظیم است، ولی لازم. اگر قرار باشد هند کشور پیشرفته‌ای محسوب شود، باید هر شهروند آن یک پناه‌گاه امن داشته باشد.

ما باور داریم که مسکن از حقوق اولیه و اساسی هر هندی است.

تمنای چنین چیزی اراده‌ی سیاسی عظیمی می‌خواهد؛ PMAY قدمی‌ست در این راه، اما دولت نمی‌تواند به تنهایی این کار را انجام دهد. اینجاست که به همکاری جامعه‌ی مهندسی و معماری نیازمند می‌شویم: تا آنچه به‌نظر ناممکن می‌اید را ممکن سازند.

این مساکن باید بدیع، زمینه‌مند، و پایدار و دربرگیرنده باشند.

موضوعات:

  1. مسکن برای اقشار فرودست شهری
  2. مسکن برای اقشار فرودست روستایی

 

بخش‌ها:

  1. پروژه‌های ساخته شده
  2. طرح‌های پیشنهادی

 

 

شرایط شرکت‌کننده‌ها:

شرکت‌کنندگان این مسابقه باید معمار یا مهندس عمران باشند. دانشجویان سال‌های سوم تا پنجم این دو رشته نیز می‌توانند در این مسابقه شرکت کنند.

زبان شرکت در مسابقه:

انگلیسی

مهلت نهایی ارسال آثار:

۱۴ ژانویه ۲۰۱۸ برابر با ۲۴ دی ۱۳۹۶

اطلاعات بیشتر

 

تاریخ

 

 
 

میلادی

شمسی

 

آغاز ثبت‌نام

۳۱ آگوست ۲۰۱۷

۹ شهریور ۱۳۹۶

 

مهلت نهایی ارسال آثار

۱۴ ژانویه ۲۰۱۸

۲۴ دی ۱۳۹۶

 

جوایز:

۱۵ لاک هند حدود ۹۰ میلیون تومان

نوشته مسکن برای میلیاردها اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.

۴ام آذر ۱۳۹۶ طراحی و معماری

تلخیص و ترجمه: شراره جوادیان


 

یکی از اصلی‌ترین مسائلی که بعد از هر حادثه‌ یا بلایای طبیعی در نواحی شهری با آن روبرو هستیم، حجم زیاد آوارها و انسدادی است که این آوارها در مسیر بازسازی شهراست. اینجا راهبردهایی ذکر می‌شود که با رعایت آن‌ها در آواربرداری ضمن بازگشایی مسیر بازسازی‌ حداکثر فایده هم به خانوارهای آسیب‌دیده می‌رسد.

ابتدا باید مشخص کنیم که هنگام آواربرداری چه کارهایی را نباید کرد:

 

– اولویت دادن به آواربرداری در محله ها و مکانهایی با وضعیت مالی بهتر یا رابطه و آشنایی با مسوولین.

– اولویت دادن به آواربرداری مکانهایی که قطب عکسبرداری و فیلمبرداری شده اند.

– مهیا کردن دپوهای کوچک برای هر خانوار یا محله تا آوار خود را در آنجا جمع کنند که منجر به کپه های کوچک و دست و پاگیر از آوار خواهد شد.

– آواربرداری در نواحی‌ای که به عنوان نواحی خطرناک شناسایی شده اند تا مردم تشویق به برگشتن و خانه سازی سریع در آن نواحی نشوند.

 

در عوض آواربرداری را ابتدا از مکانهای زیر آغاز کنیم:

– راههای اصلی رفت و آمد برای کار و حمل محموله های تجاری تا برگشت به کار هر چه سریعتر انجام شود.

– بازارهای محلی که میتوانند مرکز احیای درآمد خانواده های آسیب دیده شوند.

– اطراف و محل مدارس تا بتوانند هر چه سریعتر به کار آموزش بازگردند.

– تمام خیابانها منتهی به کارگاههای آجر و بتن و ساختمانی برای حمل و نقل هر چه سریعتر این محصولات به محلهای آسیب دیده.

– مناطقی که از قبل از زلزله به عنوان نواحی رشد جمعیت شناسایی شده اند.

– نواحی اطراف منابع آب چون این نواحی مرکز کمکرسانی به خانواده های آسیب دیده خواهند بود.

– راههای دسترسی به نواحیی که موقعیت حساس دارند یا به خاطر بافت تاریخی دسترسی و محافظت آنها لازم است.

 

اینکه از میان راهبردهای ارائه شده کدامیک در اولویت بیشتری هستند بستگی به موقعیت و شرایط ویژه‌ی هر مکان دارد.

منبع: resilienturbanism

نوشته راهبردهای آواربرداری بعد از حوادث اولین بار در رویدادهای معماری پدیدار شد.